Lễ hội Katê 2026 – Ngày hội văn hóa truyền thống của người Chăm

Katê là một trong những lễ hội truyền thống lớn và tiêu biểu nhất trong năm của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn. Năm 2026, lễ hội diễn ra tại các đền, tháp Chăm và làng Chăm ở khu vực phía Nam tỉnh Khánh Hòa, nổi bật với các địa điểm như tháp Pô Klong Garai, tháp Pô Rômê và đền Pô Inư Nưgar.

Lễ hội là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng thành kính với thần linh, tưởng nhớ tổ tiên và các bậc tiền nhân, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình bình an, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Không khí Katê rộn ràng từ những con đường dẫn đến tháp cổ, nơi đồng bào Chăm khoác lên mình trang phục truyền thống, cùng người thân và cộng đồng tham gia các hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc.

Những nghi lễ linh thiêng tại các tháp Chăm cổ kính

Điểm nhấn của Lễ hội Katê 2026 là các nghi lễ truyền thống được thực hành trang nghiêm tại những công trình kiến trúc Chăm có giá trị lịch sử và văn hóa.

Tại tháp Pô Klong Garai, phường Đô Vinh, nghi lễ rước y trang diễn ra trong không khí thành kính. Tiếng trống ginăng, paranưng hòa cùng âm thanh réo rắt của kèn saranai tạo nên không gian lễ hội vừa linh thiêng vừa giàu cảm xúc.

Các nghi thức tiêu biểu gồm:

• Lễ rước y trang: Nghi thức đưa y phục thờ tự về đền, tháp để chuẩn bị hành lễ.
• Lễ mở cửa tháp: Mở không gian thờ tự, bắt đầu các nghi thức truyền thống.
• Lễ tắm tượng thần: Thể hiện sự tôn kính đối với thần linh.
• Lễ mặc y trang cho thần: Nghi thức mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
• Đại lễ dâng cúng: Cộng đồng thành kính dâng lễ vật và cầu mong những điều tốt lành.

Sau các nghi lễ tại đền, tháp, không gian Katê tiếp tục lan tỏa về các làng, dòng họ và gia đình. Đây là nét đặc sắc thể hiện sự gắn kết giữa đời sống tâm linh, cộng đồng và gia đình của người Chăm.

Rộn ràng nghệ thuật dân gian và các hoạt động cộng đồng

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội mang đến bầu không khí sôi nổi với các chương trình biểu diễn nghệ thuật, múa hát truyền thống, trình diễn nhạc cụ, thể thao và trò chơi dân gian.

Những điệu múa Chăm uyển chuyển, trang phục nhiều màu sắc cùng âm thanh của các nhạc cụ truyền thống tạo nên sức hấp dẫn riêng của mùa lễ hội. Các hoạt động không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa của cộng đồng mà còn giúp du khách hiểu thêm về đời sống, phong tục và nghệ thuật dân gian Chăm.

Một điểm đáng chú ý trong năm 2026 là hội thi viết chữ Chăm với chủ đề “Sáng nét chữ – Giữ hồn Chăm”. Hoạt động góp phần khơi dậy niềm tự hào về ngôn ngữ, chữ viết truyền thống và nâng cao ý thức gìn giữ di sản trong thế hệ trẻ.

Các khu trưng bày hình ảnh, hiện vật và không gian văn hóa Chăm tại tháp Pô Klong Garai, tháp Pô Rômê và nhà trưng bày thôn Hữu Đức cũng mang đến cơ hội tìm hiểu về trang phục, ẩm thực, nhạc cụ và nghề thủ công truyền thống.

Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I – Điểm nhấn nổi bật năm 2026

Một trong những hoạt động đáng chú ý trong mùa Katê năm nay là Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I, được tổ chức tại xã Ninh Phước.

Lễ hội giới thiệu nét đặc sắc của nghề gốm truyền thống thông qua hoạt động trình diễn kỹ thuật làm gốm, trưng bày sản phẩm và biểu diễn nghệ thuật. Du khách có dịp quan sát bàn tay khéo léo của nghệ nhân, tìm hiểu quy trình tạo hình sản phẩm và cảm nhận giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ.

Đặc biệt, nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Việc tổ chức các hoạt động giới thiệu nghề gốm trong mùa lễ hội góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản và mở rộng cơ hội kết nối văn hóa với du lịch.

Sự kết hợp giữa Lễ hội Katê và các hoạt động tôn vinh nghề gốm giúp bức tranh văn hóa Chăm năm 2026 thêm phong phú, tạo điều kiện để du khách khám phá sâu hơn những giá trị đặc trưng của vùng đất Khánh Hòa.

Tình đoàn kết Chăm – Raglai và giá trị trao truyền di sản

Một nét đẹp giàu ý nghĩa của Lễ hội Katê là mối quan hệ gắn bó giữa cộng đồng Chăm và Raglai, được thể hiện rõ qua phong tục lưu giữ và trao nhận y trang nữ thần Pô Inư Nưgar.

Theo truyền thống, đồng bào Raglai lưu giữ y trang và phối hợp với đồng bào Chăm thực hiện nghi thức trao nhận khi mùa Katê đến. Phong tục này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn phản ánh sự tin cậy, gắn kết và tình đoàn kết được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Trong những ngày lễ hội, người cao tuổi hướng dẫn con cháu thực hành nghi lễ, thanh niên tham gia biểu diễn nghệ thuật, còn các gia đình sum họp, dâng lễ vật tưởng nhớ tổ tiên và đón người thân trở về.

Chính sự tiếp nối giữa các thế hệ đã tạo nên sức sống bền vững cho Lễ hội Katê, giúp những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Lễ hội Katê góp phần phát triển du lịch văn hóa Khánh Hòa

Không chỉ có ý nghĩa đối với cộng đồng người Chăm, Lễ hội Katê còn là điểm nhấn quan trọng trong hành trình khám phá di sản và văn hóa bản địa tại Khánh Hòa.

Thông qua lễ hội, du khách có cơ hội tìm hiểu kiến trúc tháp Chăm cổ, thưởng thức nghệ thuật dân gian, khám phá trang phục truyền thống, ẩm thực và các nghề thủ công đặc trưng. Đây là những trải nghiệm giúp hành trình du lịch trở nên phong phú hơn, vượt ra ngoài các hoạt động tham quan, nghỉ dưỡng thông thường.

Việc kết nối các điểm di sản như tháp Pô Klong Garai, tháp Pô Rômê với không gian làng Chăm và làng gốm Bàu Trúc cũng mở ra tiềm năng phát triển các chương trình du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng và trải nghiệm nghề truyền thống.

Tuy nhiên, phát triển du lịch cần song hành với bảo tồn di sản, tôn trọng không gian tín ngưỡng và phong tục của cộng đồng. Người Chăm phải tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc thực hành, gìn giữ và truyền lại các giá trị văn hóa của chính mình.

Khám phá sắc màu văn hóa Chăm cùng Nha Trang Trẻ

Lễ hội Katê 2026 là dịp để cảm nhận vẻ đẹp của một di sản sống, nơi kiến trúc tháp cổ, âm nhạc dân gian, nghề thủ công và tình đoàn kết cộng đồng cùng hòa quyện.

Đối với những người yêu thích khám phá văn hóa bản địa, tìm hiểu Lễ hội Katê và các làng nghề truyền thống là cơ hội để hiểu sâu hơn về lịch sử, đời sống và bản sắc của cộng đồng Chăm tại Khánh Hòa.

Nha Trang Trẻ tin rằng những giá trị văn hóa độc đáo chính là một phần quan trọng làm nên sức hấp dẫn của du lịch Khánh Hòa – điểm đến không chỉ có biển xanh, cát trắng mà còn giàu chiều sâu lịch sử và di sản.